Google’a 1.2 Kentilyon Dolarlık Rekor Ceza Kesildi

Google’a Rusya’dan YouTube Engeli Nedeniyle Rekor Ceza

Teknoloji dünyasında emsali görülmemiş bir karar, Rusya Yüksek Mahkemesi tarafından onandı. Küresel teknoloji devi Google, YouTube platformunda Rus devlet medyasına ait kanalları engellediği gerekçesiyle verilen dudak uçuklatan bir cezayla karşı karşıya. Bu astronomik yaptırımın miktarı, dünya ekonomisinin yıllık toplam üretiminin dahi milyonlarca kat üzerine çıkıyor ve teknoloji şirketleri ile ülkeler arasındaki içerik moderasyonu ve yasal anlaşmazlıklar konusunda yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Karar, 18 Şubat’ta Google International LLC’nin yaptığı temyiz başvurusunun reddedilmesiyle kesinleşti ve uluslararası alanda büyük tartışmalara neden oldu.

Akıl Almaz Bir Miktar: Kentilyonlarla İfade Edilen Ceza

Onaylanan ceza miktarının 91,5 kentilyon ruble olması, olayın vahametini gözler önüne seriyor. Bu miktar, yaklaşık 1,2 kentilyon ABD dolarına denk geliyor ve küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın yaklaşık bir milyon katı büyüklüğünde. Rusya’nın bu rekor ceza kararı, teknoloji şirketlerinin yerel yasalara uyumu konusundaki hassasiyetini çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor. Hukuki süreç, 2020 yılında Kremlin yanlısı Tsargrad TV ve RIA FAN gibi medya kuruluşlarının YouTube kanallarının kısıtlanması üzerine Google’a dava açmasıyla başlamıştı. Bu kuruluşlardan Tsargrad TV, Kırım’ın ilhakını desteklemesi nedeniyle ABD yaptırımlarına tabi olan Konstantin Malofeyev’e aitken, RIA FAN ise Wagner paralı asker grubunun merhum kurucusu Yevgeny Prigozhin tarafından kurulmuştu. Mahkemeler, Google’a bu kanalların erişimini dokuz ay içinde yeniden sağlaması talimatını verdi.

Cezanın Katlanarak Artan Yapısı ve İflas Kararı

Mahkemenin ilk kararında, Google’ın talimatlara uymaması halinde günlük 100 bin ruble para cezası öngörülüyordu. Ancak bu ceza, süresiz olarak her hafta iki katına çıkacak şekilde belirlendi. Bu katlamalı yapı, cezanın hızla astronomik seviyelere ulaşmasına neden oldu. Channel One, VGTRK, Zvezda, NTV ve Gazprom Media Entertainment gibi diğer devlete bağlı yayın kuruluşlarının da davaya dahil olmasıyla, biriken borç miktarı daha da şişti. Google’ın Rusya iştiraki, bu devasa cezanın baskısı altında 18 Ekim 2023’te iflasını ilan etmek zorunda kaldı. Rus haber ajansı RIA Novosti’nin mahkeme belgelerine dayandırdığı bilgilere göre, iflas kayyumu toplamda 91 kentilyon 511 katrilyon 687 trilyon ruble tutarında 18 farklı alacak talebi kaydetti. Bu miktar, iflas açıklamasının ötesinde cezanın katlanmaya devam etmesi halinde Ocak 2025’e kadar 2 duodesilyon rubleye (39 sıfırlı bir sayı) ulaşacaktı. Bu durum, Rusya’nın dijital platformlar üzerindeki egemenlik mücadelesinin ne denli kararlı olduğunu gösteriyor.

Teknoloji Devinin Bakış Açısı ve Sembolik Anlam

Google cephesi, devam eden hukuki süreçlerin ve verilen cezaların şirket faaliyetlerini maddi olarak önemli ölçüde etkilemeyeceğini savunuyor. Şirket, yaptırım uygulanan taraflarla ilgili hesap fesihleri konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle kendilerine bu tür katlanarak artan hukuki yaptırımların uygulandığını belirtse de, bunun şirket üzerinde “önemli bir olumsuz etki” yaratmayacağına inanıyor. Rus yetkililer ise, bu tür cezaların daha ziyade sembolik bir nitelik taşıdığını kabul ediyor. Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, 2024 yılındaki açıklamasında, cezanın temel amacının Google yönetiminin dikkatini çekmek ve onları mevcut durumu düzeltmeye zorlamak olduğunu vurgulamıştı. Bu açıklama, devasa cezanın pratik tahsilatından ziyade, teknoloji şirketlerinin içerik politikalarına müdahale etme ve belirli bir duruş sergileme arzusunun bir göstergesi olarak yorumlanabilir.

Küresel Teknoloji Savaşlarında Yeni Bir Cephe

Yüksek Mahkeme’nin bu kararı, Rusya ile Batılı teknoloji şirketleri arasındaki gerilimin yükseldiği kritik bir döneme denk geliyor. İçerik moderasyon politikaları, ifade özgürlüğü sınırları ve uluslararası yaptırımlara uyum gibi konular, dijital çağın en karmaşık meseleleri arasında yer alıyor. Rusya’nın bu adımının, küresel teknoloji devlerinin farklı ülkelerdeki operasyonlarını nasıl yönetecekleri konusunda önemli bir emsal teşkil etmesi muhtemel. Şirketler, bir yandan evrensel erişim ve ifade özgürlüğü ilkelerini savunurken, diğer yandan faaliyet gösterdikleri her ülkenin yasal çerçevesine uymak zorunda kalıyorlar. Bu denge arayışı, internetin geleceğini ve dijital platformların küresel erişimini derinden etkileyebilir.

• Hukuki Mücadele: Google’ın, Rusya’da devlet destekli medya kanallarının YouTube’dan kaldırılması üzerine başlayan hukuki süreçleri ve bu süreçlerin yarattığı küresel yansımaları.
• Ekonomik Etki: Kentilyonlarla ifade edilen cezanın akıl almaz büyüklüğü ve Google’ın bu duruma karşı savunması.
• Politik Yorumlama: Rusya’nın bu cezayı neden sembolik olarak gördüğü ve teknoloji şirketlerini kendi kurallarına uymaya zorlama amacı.

Bu olay, dijital dünyanın karmaşık yapısını ve ulusal egemenlik ile küresel platformlar arasındaki süregelen çatışmayı bir kez daha gözler önüne seriyor. Teknoloji devlerinin bu tür yaptırımlara karşı nasıl bir strateji izleyeceği ve bu kararların internetin gelecekteki yapısını nasıl şekillendireceği, önümüzdeki dönemin en çok merak edilen konularından biri olmaya devam edecek.