İçindekiler
Fiber Ağlarda Kuantum Işınlama Dönemi Başlıyor
Bilim dünyası ve telekomünikasyon sektörü için tarihi bir dönüm noktasına ulaşıldı. Berlin’de gerçekleştirilen son teknoloji denemeleriyle, verilerin ışınlanması artık bilim kurgu filmlerinin ötesine geçerek gerçek dünyanın bir parçası haline geldi. Deutsche Telekom ve kuantum ağ uzmanı Qunnect iş birliğiyle yürütülen çalışmalar sonucunda, mevcut ticari fiber optik kablolar kullanılarak kuantum ışınlaması başarıyla gerçekleştirildi. Bu başarı, internetin geleceğini şekillendirecek olan kuantum ağlarının mevcut altyapıya entegre edilebileceğinin en somut kanıtı olarak değerlendiriliyor. Yaklaşık 30 kilometrelik bir mesafeyi kapsayan bu deney, kuantum bilgisinin fiziksel sınırları aşarak nasıl güvenli ve hızlı bir şekilde iletilebileceğini gözler önüne seriyor.
Laboratuvar Dışında Gerçekleşen İlk Büyük Deney
Ocak 2026’da sonuçları paylaşılan bu devrim niteliğindeki denemeler, kuantum teknolojisinin laboratuvarın kontrollü ortamından çıkıp sokağın altına döşenmiş kablolara taşındığını gösteriyor. Deney süresince yüzde 90 gibi oldukça yüksek bir doğruluk payı elde edilirken, bazı anlarda bu hassasiyetin yüzde 95 seviyelerine kadar çıktığı gözlemlendi. Bu rakamlar, kuantum bilgisinin taşınması sırasında yaşanan veri kaybının ve bozulmaların minimuma indirildiğini kanıtlıyor. Projede kullanılan Carina kuantum dolanıklık dağıtım donanımı, çevresel parazitlere karşı dayanıklı yapısıyla bu yüksek başarının en önemli mimarlarından biri oldu.
Kuantum Dolanıklığı ve Veri İletişim Gücü
İnsanların zihnindeki “ışınlanma” kavramı fiziksel nesnelerin bir yerden bir yere transferi olsa da, telekomünikasyon dünyasında bu durum kuantum durumlarının transferi anlamına geliyor. Kuantum ışınlaması süreci, fiziksel bir parçacığı kablolar üzerinden göndermek yerine, önceden oluşturulmuş bir kuantum dolanıklığını temel alıyor. Bu yöntemle, bir parçacığın sahip olduğu benzersiz kuantum özellikleri, hedef noktada tıpatıp aynı şekilde yeniden oluşturuluyor. Bu sürecin en dikkat çekici yanı ise Deutsche Telekom ağındaki normal veri trafiği ile aynı anda gerçekleştirilebilmiş olmasıdır. Yani mevcut internet hizmeti kesintiye uğramadan veya yavaşlamadan, kuantum kanalı üzerinden bilgi aktarımı paralel bir şekilde sürdürülebiliyor.
- Carina Platformu: Çevresel parazitleri engelleyen bileşenlere sahip gelişmiş bir dolanıklık üretecidir.
- Doğruluk Oranı: Gerçek ağ koşullarında ortalama yüzde 90 başarı ile stabil iletişim sağlanmıştır.
- Uyumlu Dalga Boyu: İşlemlerin 795 nanometre dalga boyunda yapılması, atomik saatler ve sensörlerle tam uyum sağlar.
- Entegrasyon Kabiliyeti: Mevcut fiber optik altyapının kuantum teknolojisine hazır olduğunu kanıtlayan ilk büyük saha testidir.
Geleceğin Kuantum İnternet Altyapısı Şekilleniyor
Bu başarının arkasında yıllar süren bir hazırlık ve saha tecrübesi bulunuyor. Nisan 2025’te gerçekleştirilen önceki denemelerde, 17 gün boyunca süren dolanıklık dağıtımında yüzde 99 gibi rekor bir doğruluğa ulaşılmıştı. Berlin’deki Kuantum Laboratuvarı, bu çalışmaları Almanya genelindeki devasa bir ağa bağlıyor. Toplamda 2.000 kilometreden fazla fiber optik ağ; Dresden ve Münih Teknik Üniversiteleri ile Fraunhofer HHI Enstitüsü gibi akademik merkezleri bir araya getiriyor. Deneyde kullanılan 795 nanometre dalga boyu, sadece veri iletimi için değil; aynı zamanda nötr atomlu kuantum bilgisayarları ve hassas atomik saatlerin birbiriyle senkronize çalışabilmesi için kritik bir öneme sahip.
Gelecek hedefleri arasında, bu başarılı gösterimi çok düğümlü yapılandırmalara genişletmek ve aktarım mesafelerini çok daha uzak noktalara taşımak yer alıyor. Operatör kontrolü altındaki gerçek bir ağ üzerinde bu sistemlerin çalışabiliyor olması, ticari kuantum internetin sanılandan daha yakın olduğunu gösteriyor. Elde edilen bu büyük teknolojik kazanım, 2-5 Mart tarihleri arasında Barselona’da düzenlenecek olan Mobil Dünya Kongresi (MWC) kapsamında tüm dünyaya sergilenecek. Kuantum teknolojilerinin gündelik telekomünikasyon altyapısına bu denli yüksek doğrulukla entegre edilmesi, bilişim dünyasında yeni bir çağın kapılarını ardına kadar aralıyor.
0 Yorumlar