İçindekiler
Yapay Zeka Ajanları İnternet Dünyasını Sessizce Kuşatıyor
Yapay zeka dünyası son bir yılda devasa bir dönüşüm yaşarken, otonom yeteneklere sahip yapay zeka ajanları bu değişimin merkezinde yer alıyor. Teknoloji devlerinin sunduğu bu sistemler, artık sadece soruları yanıtlamakla kalmıyor, çok aşamalı karmaşık görevleri insanlar adına yerine getirebiliyor. Ancak bu sistemlerin dijital dünyadaki gerçek faaliyetleri ve güvenlik standartları hakkında büyük bir belirsizlik hakimdi. MIT Bilgisayar Bilimi ve Yapay Zeka Laboratuvarı (CSAIL) tarafından hazırlanan 2025 Yapay Zeka Ajanı Endeksi, bu gölgeyi ortadan kaldırarak otonom botların internet trafiğindeki sessiz yükselişini ve şeffaflık eksikliğini gözler önüne seriyor. Araştırma, yapay zeka ajanlarının dijital ekosistemde nasıl konumlandığını ve insan kullanıcılar için ne gibi riskler taşıdığını detaylandırıyor.
Otonom Ajanların İnternet Üzerindeki Görünmez Yükselişi
Araştırma sonuçlarına göre, yapay zeka sistemlerine olan ilgi ve bu sistemlerin kullanım oranı inanılmaz bir hızla artıyor. Sadece 2025 yılı içerisinde yayımlanan yapay zeka ajanlarıyla ilgili akademik makale sayısı, 2020 ile 2024 yılları arasındaki toplam sayının iki katını aşmış durumda. Bu veriler, otonom sistemlerin sadece birer teknolojik yenilik olmaktan çıkıp, internetin temel bir parçası haline geldiğini gösteriyor. Kurumsal dünyada da benzer bir tablo hakim; gerçekleştirilen anketlere göre şirketlerin yüzde 62’si otonom ajanları organizasyon yapılarına dahil etmek için test süreçlerine çoktan başladı.
MIT araştırmacıları, günümüzde aktif olarak kullanılan sistemleri daha iyi analiz edebilmek için 30 öne çıkan yapay zeka ajanını üç temel kategori altında inceledi:
- Sohbet Tabanlı Ajanlar: Doğrudan kullanıcı etkileşimi kuran ChatGPT Agent ve Claude Code gibi sistemler bu grupta yer alıyor.
- Tarayıcı Tabanlı Ajanlar: İnternet sitelerinde otonom olarak gezinebilen Perplexity Comet ve ChatGPT Atlas gibi araçlar web trafiğini doğrudan etkiliyor.
- Kurumsal Ajanlar: İş süreçlerini otomatize eden Microsoft 365 Copilot ve ServiceNow Agent gibi profesyonel çözümler iş dünyasında yaygınlaşıyor.
İnsan Kılığına Giren Yazılımlar ve Kimlik Sorunu
Yapay zeka ajanlarının internette serbestçe dolaşmasının en büyük sorunlarından biri, davranışlarının insanlardan neredeyse ayırt edilememesi olarak öne çıkıyor. Araştırmaya dahil edilen 30 ajandan tam 21’i, etkileşime girdiği taraflara bir yapay zeka olduğunu bildirmiyor. Bu durum, internet trafiğinde “insan gibi” görünen ancak aslında bir yazılım olan otonom yapıların çoğaldığı anlamına geliyor. Sadece yedi ajanın doğrulanabilir bir ağ kimliği paylaştığı tespit edilirken, geri kalanların sıradan bir internet tarayıcısı gibi görünerek bot koruma sistemlerini aşmaya çalıştığı görülüyor.
Özellikle BrowserUse gibi bazı açık kaynaklı projeler, bot koruma kalkanlarını aşarak insan gibi gezinmeyi bir avantaj olarak sunuyor. Google’ın sitelerde kullanıcı adına giriş yapabilen Autobrowse gibi tarayıcı ajanları ise çok daha yüksek bir otonomi seviyesiyle çalışıyor. Bu ajanlar, web sitelerinin botları engellemek için kullandığı kurallara veya CAPTCHA gibi doğrulamalara nasıl tepki vereceklerini açıklamayarak, internetin güvenli yapısını zorluyorlar. Perplexity gibi bazı platformlar ise bu ajanların birer “insan asistanı” gibi değerlendirilmesi gerektiğini savunarak veri toplama kısıtlamalarından muafiyet talep ediyor.
Güvenlik Standartlarındaki Büyük Şeffaflık Boşluğu
İnceleme sonucunda elde edilen en çarpıcı verilerden biri, bu sistemlerin büyük bir kısmının herhangi bir güvenlik ağı olmadan çalışmasıdır. İncelenen yapay zeka ajanlarının sadece yarısı yayımlanmış bir güvenlik çerçevesine sahipken, her üç ajandan birinin hiçbir güvenlik belgesi bulunmuyor. Bu durum, özellikle 13 ajanın insan gözetimi olmadan uzun ve karmaşık görevleri tek başına yerine getirebildiği düşünüldüğünde ciddi bir endişe kaynağı oluşturuyor. Denetimsiz otonomi, kötü niyetli komutlarla güvenlik protokollerinin aşılmasına yönelik saldırılara kapı aralıyor.
Araştırmacılar, teknoloji devlerinin sunduğu yüzeysel belgeleri “güvenlik aklama” (safety washing) olarak tanımlıyor. Birçok şirket, asıl günlük kullanım risklerini saklayarak sadece genel geçer güvenlik ifadeleri yayımlıyor. Rapora göre sadece ChatGPT Agent, OpenAI Codex, Claude Code ve Gemini 2.5 kendi sistemlerine özel detaylı güvenlik kartları sunuyor. Sektördeki şeffaflık açığına rağmen otonom ajanlar interneti doldurmaya devam ediyor. Bu kontrolsüz yükseliş karşısında, otonom bir asistanın sizin yerinize internette işlem yapmasına ne kadar güvenebileceğiniz sorusu ise hala yanıt bekliyor.
0 Yorumlar